Stokrotka - sprawdź aktualną ofertę Stokrotka - sprawdź aktualną ofertę

Awaria dwóch dysków w RAID 5 – czy odzyskanie danych jest jeszcze możliwe?

Macierz RAID 5 / fot. materiał prasowy
Macierz RAID 5 / fot. materiał prasowy
Macierz RAID 5 od lat jest popularnym wyborem w serwerach firmowych i urządzeniach NAS, ponieważ łączy sporą pojemność z ochroną przed awarią jednego dysku. Problem zaczyna się wtedy, gdy z macierzy wypadają dwa dyski jednocześnie lub w krótkim odstępie czasu. Kontroler zgłasza błąd, wolumen znika, a administratorzy zadają sobie pytanie, czy dane przepadły bezpowrotnie. Odpowiedź w wielu przypadkach jest optymistyczna, pod warunkiem że po awarii nie podjęto działań, które utrwalają szkody.

Jak działa RAID 5 i dlaczego dwa dyski to granica?

W RAID 5 dane dzielone są na bloki rozkładane na wszystkie nośniki, a dla każdego paska obliczana jest suma kontrolna parzystości. Dzięki niej utratę jednego dysku można skompensować, odtwarzając brakujące fragmenty z pozostałych. Przy dwóch brakujących nośnikach matematyka przestaje działać, bo jedna informacja parzystości nie wystarczy do wyliczenia dwóch niewiadomych. Kontroler nie ma wtedy innego wyjścia niż przełączenie macierzy w stan offline i zablokowanie dostępu do danych.

Nie oznacza to jednak, że oba dyski są fizycznie zniszczone. Bardzo często jeden z nich wypadł z macierzy wiele dni lub tygodni wcześniej, a nikt nie zauważył alertu. Drugi zostaje odrzucony dopiero wtedy, gdy przy zwiększonym obciążeniu ujawnia uszkodzone sektory lub przekracza limit czasu odpowiedzi. Taki nośnik zwykle nadal zawiera zdecydowaną większość danych, co otwiera realną drogę do ich odzyskania.

Kiedy odzyskanie danych z macierzy jest możliwe?

Duże znaczenie ma ustalenie, który dysk wypadł jako pierwszy. Jego zawartość jest nieaktualna, ponieważ macierz pracowała dalej bez niego, zapisując nowe pliki. Specjaliści wykorzystują więc nośnik, który odpadł później, nawet jeśli wymaga on naprawy mechaniki lub odczytu z pomijaniem błędów. Na podstawie kopii binarnych odtwarzają parametry, takie jak kolejność dysków, rozmiar paska i kierunek rotacji parzystości, a następnie składają macierz wirtualnie, bez zapisu na oryginałach. Informacje o tym, jak wygląda taka usługa w praktyce, zawiera strona https://www.datalab.pl/uslugi/odzyskiwanie-danych-z-macierzy-raid/.

Czytaj również:  Awantura o podatki w Tychach. Radny przeciwko podwyżkom, prezydent Tychów: „Ja nie znam takiej ekonomii”

Proces wygląda podobnie niezależnie od tego, czy macierz pracowała na kontrolerze sprzętowym, w serwerze z systemem Linux, czy w urządzeniu NAS jednego z popularnych producentów. Różnice dotyczą przede wszystkim sposobu zapisu metadanych i układu bloków, które laboratorium musi rozpoznać przed złożeniem wolumenu. Po odtworzeniu macierzy specjaliści sprawdzają spójność systemu plików, a następnie weryfikują poprawność kluczowych zasobów, takich jak bazy danych, maszyny wirtualne czy archiwa poczty. Dzięki temu wiadomo, które dane udało się odzyskać w całości, a które wymagają dodatkowej analizy.

Szanse maleją, gdy po awarii ktoś próbował wymusić przywrócenie macierzy online, uruchomił odbudowę na nowym dysku albo zainicjował konfigurację od nowa. Każda z tych operacji może nadpisać parzystość lub metadane niezbędne do rekonstrukcji. Trudniejsze są też przypadki, w których jeden z nośników uległ poważnemu uszkodzeniu mechanicznemu, na przykład zarysowaniu talerzy, choć i wtedy laboratoria często potrafią odczytać znaczną część powierzchni.

Czego unikać po wykryciu awarii dwóch dysków?

Pierwszym odruchem bywa restart serwera i ponowne przeskanowanie dysków w nadziei, że problem zniknie. Każde uruchomienie wymusza jednak pracę nośników, które mogą być bliskie całkowitej awarii. Lepiej zatrzymać pracę serwera, zanotować komunikaty kontrolera i opisać dyski zgodnie z ich pozycją w obudowie. Zachowanie konfiguracji w niezmienionej formie to najcenniejsza rzecz, jaką możemy zrobić dla powodzenia późniejszej rekonstrukcji.

Należy też unikać uruchamiania programów diagnostycznych, które przy wykryciu błędów potrafią realokować sektory lub wykonywać testy zapisu. Równie zgubne jest kopiowanie danych narzędziami systemowymi z częściowo widocznego wolumenu, ponieważ intensywny odczyt obciąża najsłabszy nośnik. Klonowanie dysków powinno odbywać się na specjalistycznych urządzeniach, które kontrolują proces odczytu sektor po sektorze.

Awaria dwóch dysków w RAID 5 rzadko jest dziełem przypadku. Zwykle poprzedza ją seria niezauważonych ostrzeżeń, brak monitoringu SMART lub stosowanie nośników z jednej partii produkcyjnej, które zużywają się w podobnym tempie. Administratorzy powinni skonfigurować powiadomienia o stanie macierzy, rozważyć przejście na RAID 6 lub RAID 10 przy dużych pojemnościach dysków i traktować macierz jako zabezpieczenie dostępności, a nie kopię zapasową. Gdy jednak do awarii już dojdzie, najrozsądniejszą decyzją jest przekazanie kompletu nośników do laboratorium i przygotowanie dla zarządu realistycznego planu działania na czas przestoju.

Czytaj również:  Dwaj chłopcy z Tychów znaleźli portfel pełen pieniędzy
Total
0
Shares
Podobne wiadomości